Umuyobozi Mukuru w’Ishuri Rikuru Gatolika rya Kabgayi (ICK), Padiri Prof. Fidèle Dushimimana, yavuze ko inyubako nshya yatashywe kuri ‘Campus’ ya Sainte Elizabeth i Kabgayi atari inyubako yubatswe mu matafari, sima n’ibyuma gusa, ahubwo ari ikimenyetso cy’icyerekezo ICK ifite cyo gukomeza guteza imbere uburezi bufite ireme no gutegura abanyeshuri bafite ubumenyi n’indangagaciro bikenewe mu iterambere ry’igihugu.
Uyu muhango wabaye ku wa Kabiri tariki ya 16 Kamena 2026, ubimburirwa no guha umugisha iyo nyubako byakozwe na Nyiricyubahiro Musenyeri Balthazar Ntivuguruzwa, Umwepiskopi wa Diyosezi ya Kabgayi akaba n’Umuyobozi w’Ikirenga wa ICK.

Nyiricyubahiro Musenyeri Balthazar Ntivuguruzwa yafunguye kumugaragaro ndetse anaha umugisha inyubako nshya ya ICK
Wanitabiriwe na Musenyeri Smaragde Mbonyintege uri mu kiruhuko cy’izabukuru, Dr. Menelas Nkeshimana uhagarariye Minisiteri y’Ubuzima, Innocent Kagabo uyobora Inama Nkuru y’Igihugu y’Abaforomokazi, Abaforomo n’Ababyaza, Dr. Martial Giraneza uhagarariye Inama Nkuru y’Amashuri Makuru na Kaminuza (HEC), Umuyobozi w’Akarere ka Muhanga Jacqueline Kayitare, abayobozi b’ibigo bitandukanye n’abafatanyabikorwa ba ICK.

Ni umuhango w’itabiriwe n’abihayimana ndetse n’abayobozi banyuranye
Mu ijambo rye, Padiri Prof. Dushimimana yavuze ko agaciro k’iyi nyubako katagomba gushingira ku gaciro k’amafaranga yayitanzweho, ahubwo ku ntego yubakiwe.
Yagize ati: “Iyi nyubako mureba si amabuye, si amatafari, si sima n’ibyuma gusa. Ahubwo ni ikimenyetso cy’icyerekezo dufite n’intego yo gutanga umuganda mu kubaka ejo heza h’igihugu cyacu turera neza abazita ku burezi, uburere n’ubuzima bwiza bw’abaturarwanda, tutibagiwe n’iterambere ryaboryuzuye.”
Yasobanuye ko iyi nyubako yubatswe mu rwego rwo kongera ibyumba by’amashuri yigirwamo n’abaga Ubuforomo n’ububyaza muri ICK.
Kugeza ubu, Campus ya Sainte Elisabeth ifite abanyeshuri 492, barimo 222 biga Ubuforomo na 270 biga Ububyaza. Muri bo, abanyeshuri 262 bazarangiza amasomo yabo ku rwego rwa Advanced Diploma mu kwezi k’Ukuboza uyu mwaka, harimo abaforomo 71 n’ababyaza 191.
Padiri Prof. Dushimimana yavuze ko abo banyeshuri bazatanga umusanzu ufatika mu kongera umubare w’abakozi b’ubuzima igihugu gikeneye.
Inyubako yatwaye arenga miliyari 1.27 Frw

Nyiricyubahiro Musenyeri Balthazar Ntivuguruzwa, abihayimana, abayobozi ndetse n’abanyeshuri bari imbere y’inyubako nshya ya ICK
Umuyobozi wa ICK yavuze ko mbere y’iyubakwa ry’iyi nyubako, Campus ya Kabgayi yari ifite ubushobozi bwo kwakira abanyeshuri 150 gusa, bituma bamwe bakurikira amasomo yabo kuri Campus ya ICK iri mu Mujyi wa Muhanga, abandi bakigira i Kabgayi.
Ati: “Ubushobozi bw’inyubako zari zihari ntibwari bugihagije. Hari abanyeshuri bajyaga kwigira mu mujyi abandi bakigira hano. Iyi nyubako rero igiye gukemura icyo kibazo no kongera ubushobozi bwo kwakira abanyeshuri benshi.”
Yasobanuye ko iyi nyubako yatangiye kubakwa muri Mutarama 2025 ikarangira nyuma y’umwaka umwe n’amezi atanu.
Irimo ibyumba by’amashuri, ibiro by’abarimu, icyumba cy’inama n’amalaboratwari atatu arimo mudasobwa nshya 120. Buri cyumba gifite ibikoresho bigezweho birimo ameza n’intebe, ‘projecteurs’ n’ibindi bifasha mu myigishirize.
Umushinga wose, uhuje inyubako n’ibikoresho, watwaye amafaranga y’u Rwanda angana na 1,270,983,596 Frw.
Iyo nyubako yonyine ifite ubushobozi bwo kwakira abanyeshuri 850, bivuze ko hamwe n’izindi nyubako zisanzwe, Campus ya Sainte Elisabeth ishobora kwakira abanyeshuri bagera ku 1,000.
Padiri Prof. Dushimimana yavuze ko iyo nyubako yubatswe no mu rwego rwo gutegura ICK gutangiza amasomo ya Bachelor (A0) mu Buforomo n’Ububyaza.
Yavuze ko ubusabe bwamaze gushyikirizwa Inama Nkuru ishinzwe Amashuri Makuru na Kaminuza (HEC), agaragaza ko ishuri ryiteguye guhita ritangira ayo masomo igihe rizaba ribihawe uburenganzira.
Ishuri rifite amateka akomeye mu burezi bw’ubuzima
Padiri Prof. Dushimimana yagarutse ku mateka ya Campus ya Sainte Elizabeth, avuga ko yashinzwe na Diyosezi ya Kabgayi mu 1949 nk’ishuri ryisumbuye ry’Ubuforomo n’Ububyaza ryitiriwe Mutagatifu Elisabeth wa Hongrie, rikaba ari ryo shuri rya mbere ryigishije ubu bumenyi mu Rwanda.
Mu mwaka wa 2007, nyuma y’ivugururwa ryakozwe na Minisiteri y’Ubuzima, porogaramu z’Ubuforomo n’Ububyaza ku rwego rw’amashuri yisumbuye zarahagaritswe, zisimbuzwa izo ku rwego rwa Kaminuza. Diyosezi ya Kabgayi yahise itiza iri shuri Minisiteri y’Ubuzima, ritangira gutangirwamo amasomo binyuze muri Kaminuza y’u Rwanda; ryitwa Ishuri ry’Ubuforomo n’Ububyaza rya Kabgayi.
Mu 2017, nyuma y’amavugurura ya Kaminuza y’u Rwanda, ibikorwa byo kwigishiriza muri iyo ‘campus’ byarahagaze, abanyeshuri boherezwa mu zindi ‘campus’.
Yavuze ko kuva mu 1949 kugeza mu 2007 iri shuri ryari rimaze gutanga abaforomo n’ababyaza 599 barangije ku rwego rw’amashuri yisumbuye, naho hagati ya 2007 na 2017 risohora abandi 677 barangije ku rwego rwa ‘Advanced Diploma’.
Mu 2022, Diyosezi ya Kabgayi yatangiye ibiganiro na Minisiteri y’Uburezi na Minisiteri y’Ubuzima byo kongera gusubirana iri shuri. Ku wa 23 Gashyantare 2023 ryeguriwe ICK, maze muri Nzeri uwo mwaka ihabwa uburenganzira bwo gutangiza Ishami ry’Ubuzima.
Abanyeshuri ba mbere batangiye amasomo ku wa 29 Mutarama 2024, mu gihe mu myaka ibiri gusa iri shuri rimaze kugira abanyeshuri 492 ndetse rikaba ryitegura gusohora icyiciro cya mbere cy’abarangije amasomo.

Bamwe mu banyeshuri ba ICK biga Ubuforomo n’Ububyaza bari muri uwo muhango


Itorero Inganji z’Umuco rya ICK ryasusurukije abitabiriye umuhango wo gutaha inyubako nshya ya ICK

