Malawi ihanganye n’icyorezo cya mpox cyongeye kwaduka muri Afurika

Ministeri y’Ubuzima ya Malawi yatangaje ko habonetse abandi barwayi batatu bashya ba mpox mu murwa mukuru Lilongwe, bituma umubare w’abamaze kwemezwa ko banduye icyo cyorezo ugera kuri 11 kuva umurwayi wa mbere agaragaye muri Mata.

Malawi ni kimwe mu bihugu 16 byo muri Afurika byagaragaje ubwiyongere bw’icyorezo cya mpox. Ni mu gihe kandi inzego z’ubuzima zo muri iki gihugu zikomeje guhangana n’ibura ry’inkingo ndetse n’ubushobozi buke bwo gupima no kwakira abarwayi mu bitaro.

The Guardian dukesha iyi nkuru ivuga ko Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ubuzima rusange cyatangaje ko abarwayi bashya bafite imyaka iri hagati ya 17 na 41.                                                                       

Iki kigo cyatangaje kandi ko “Ipereza rikomeje hagamijwe kumenya inkomoko y’iki cyorezo no gukurikirana abahuye na bo.”

Ubwandu bwa mbere bwa mpox muri Malawi byagaragaye nyuma y’uko Leta Zunze Ubumwe za Amerika zigabanije inkunga yahaga gahunda z’ubuvuzi, harimo n’izijyanye no kurwanya SIDA, bikaba byaragize ingaruka zikomeye ku gihugu ndetse bikongera impungenge z’ikwirakwira ry’indwara zandura.

Gahunda zo gutanga imiti ya SIDA zashegeshwe bikomeye n’iyo nkunga yagabanyijwe.

Umuvugizi w’ibiro bishinzwe ’ubuzima mu karere ka Lilongwe yagize ati: “Ikintu gihuriwe n’abarwayi ni ubudahangarwa buke bw’imibiri yabo.”

Inzego z’ubuzima zatangaje kandi ko hari abarwayi bari ku miti igabanya ubukana bwa virusi itera SIDA bagiye bahagarika kuyifata kubera kubura kwayo.

Virusi itera SIDA ishobora kongera ibyago byo kwandura mpox, mu gihe gufata neza imiti igabanya iyo virus bishobora kugabanya ibyo byago. Ibyo bisobanuye ko abantu babana na virusi ya SIDA, bafite ibyago byinshi byo kwandura no kuzahazwa na mpox.

Amakuru y’ubwandu bwa mbere yagaragaye mu kwezi gushize yatumye habaho impungenge z’ikwirakwira ry’iki cyorezo. Nubwo abarwayi benshi bagarariye i Lilongwe, umwana w’imyaka ibiri yabonetse afite iki cyorezo mu karere ka Mangochi, gahererye ku bilometero 240 uvuye mu murwa mukuru.

Nubwo iki cyorezo muri Malawi kitarakara cyane, ariko cyagiye kigaragara cyane mu bindi bihugu byo muri Afurika. Ikigo cya Afurika gishinzwe Kugenzura no Gukumira Indwara (Africa CDC) gitangaza ko kuva mu ntangiriro za 2025, iki cyorezo cyanduwe n’abantu 52,082, hakaba harapfuye abarenga 1,770.

Mu kiganiro n’abanyamakuru mu cyumweru gishize, abayobozi ba Afrika CDC bavuze ko babona ubwoko butandukanye bw’iki cyorezo mu bihugu byo muri Afurika. Muri Sierra Leone, aho iki cyorezo kijyenda kiyongera “ku buryo bugaragara”, hagaragara cya virus yo mu bwoko bwa clade IIb. Mu gihe muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo higanje ubwoko bwa clade Ia na Ib.

Aba bayobozi bavuze kandi ko uyu mugabane uzakenera doze zingana na miliyoni 6.4 z’urukingo, gusa ngo kugera kuri uwo mu bare biracyagoye kubera ko kugeza ubu hakiriwe doze zingana na miliyoni 1,3m gusa. Bagaragaje kandi ko ubushobozi buke bwo kwipimisha mu bihugu byinshi, banaburira ko muri Sierra Leone abarwayi babiri bavurirwa ku gitanga kimwe .