Minisiteri y’Umutekano yashyize ahagaragara ibirebana n’itegeko rigenga imbunda zitica

Mu rwego rwo kurushaho kwimakaza umutekano rusange imbere mu gihugu no kunoza imikoreshereze y’intwaro zidahitana ubuzima, Minisiteri y’Umutekano yashyize hanze amabwiriza mashya agenga itumizwa, igurishwa, ikoreshwa n’itundwa ry’izi ntwaro hamwe n’ibikoresho byazo mu Rwanda.

Aya mabwiriza yasinywe na Minisitiri w’Ubutegetsi bw’Igihugu, Dr. Vincent Biruta, muri Mata 2025, ateganya igenzura ryimbitse ku bikorwa byose bifitanye isano n’izi ntwaro, birimo kuzitumiza mu mahanga, kuzigurisha, kuzigurana, kuzikoresha, kuzibitsa, ndetse n’ukuntu zitwarwa cyangwa zitijwe.

Amabwiriza aha ibisobanuro birambuye ku mvugo zikoreshwa, nk’ijambo “intwaro idahitana ubuzima”, risobanurwa nk’intwaro igenewe gutuma uyikoreshejweho adakomeza kwirwanaho cyangwa gukora ikindi gikorwa, ariko nanone adapfuye cyangwa ngo agire ikibazo gikabije cy’ubuzima cyangwa ubumuga buhoraho.

Ibikoresho bifatwa nk’iby’inyongera kuri izo ntwaro nabyo bigengwa n’aya mabwiriza, birimo amasasu n’ibigize isasu birimo: igice gitera isasu guturika (primer), ifu y’iturika (propellant powder), n’isasu ubwaryo (projectile).

Ububasha bwo gutanga uruhushya

Minisitiri w’Umutekano n’ Umuyobozi Mukuru wa Polisi y’u Rwanda (IGP) nibo bemerewe gutanga uruhushya rwo gukoresha izi ntwaro.

Minisitiri yemererwa gutanga impushya zijyanye n’itumizwa mu mahanga, itumizwa mu gihugu, urucuruza n’itwarwa, mu gihe Umuyobozi Mukuru wa Polisi y’u Rwanda (IGP) ashinzwe impushya zijyanye no kuzigira, kuzikoresha, kuzitiza cyangwa kuzihinduranya.

Uburyo bwo gusaba uruhushya

Usaba uruhushya agomba kwandika asaba, akerekana inyandiko zitandukanye zirimo icyemezo cyandikisha ubucuruzi, icyemezo cy’ubuzima bwo mu mutwe, icyemezo cy’uko adafite ibyaha, icyemezo cy’imisoro, n’ibigaragaza ko afite aho abika izi ntwaro mu buryo butekanye.

Igenzura ry’iyo dosiye rikorwa mu gihe kitarenze iminsi 30 kuva isabwe.

Iby’ingenzi biri ku mpushya zitangwa

Impushya zizajya zitangwa zizajya zigaragaza igihugu intwaro ziturutsemo cyangwa zijyamo, ubwoko bwazo, umubare wazo, igihe zemewe gukoreshwa ndetse n’ibisobanuro by’uruganda rwazikoze.

Abahawe impushya bazajya batanga raporo buri kwezi kuri Polisi y’u Rwanda, banamenyeshe ako kanya ibibazo byose bijyanye n’ikoreshwa ry’izi ntwaro. Banasabwa gutanga amakuru arambuye ku ntwaro cyangwa ibikoresho bitumijwe cyangwa byatanzwe.

Amakuru ajyanye n’uburyo bukomeye bwo kubika neza izi ntwaro no kugira inyandiko zisobanutse z’imikoreshereze yazo, azajya abikwa na Polisi y’u Rwanda, kandi intwaro zishaje cyangwa zitagikoreshwa zizajya zibanza kubikwa mbere yo gusenywa burundu. Igiciro cyo cy’ibyo kizajya kizishyurwa na nyir’uruhushya.

Ibi bikoresho bigomba kubikwa ahantu hizewe, hihariye kandi hagenzurwa n’abantu babihuguriwe.

Igenzura rya hato na hato

Amabwiriza anaha ububasha itsinda rihuriweho na Minisiteri y’Umutekano na Polisi y’u Rwanda gukora ubugenzuzi kabiri mu mwaka n’igihe cyose bibaye ngombwa ku bubiko bw’izi ntwaro.

Ibi bigamije kugenzura ishyirwa mu bikorwa ry’amabwiriza no gukumira ikoreshwa nabi ry’izi ntwaro.

Ibihano n’ibihagarikwa

Amabwiriza ateganya impamvu zituma uruhushya ruhagarikwa cyangwa rugafatirwa burundu harimo; gutanga amakuru y’ibinyoma, kutubahiriza amabwiriza, cyangwa ibibazo bishobora kugira ingaruka ku mutekano w’igihugu.

Uruhushya ruhagaritswe inshuro ebyiri rushobora kwamburwa burundu uwari urufite, ndetse n’ibikoresho byose bigafatirwa.

Hari n’ibihano by’ubutegetsi, aho ushyikirizwa inyandiko imumenyesha impamvu n’igihe cy’ihagarikwa cyangwa kwamburwa.

Abafite izi ntwaro mbere y’aya mabwiriza bahawe amezi atandatu yo kuba bujuje ibisabwa.

Nyuma y’icyo gihe, buri wese azasabwa kuba yujuje ibisabwa byose uko biri mu mabwiriza mashya.

About Philos Muhire 180 Articles
Classical music Trainer(Organiste), Journalist by profession! Favorites: Politics, Entertainment(Music& Sports). Primo Dei & Deus Omnes