Amahirwe y’akazi mu bijyanye n’ikoranabuhanga akomeje kwiyongera uko iminsi ishira indi igataha.
Ibi bishingirwa ku byatangajwe na Minisitiri w’Ikoranabuhanga, Itumanaho no Guhanga udushya, Madamu Ingabire Paula uvuga ko muri uyu mwaka wa 2024, imirimo isaga 100,931 imaze guhangwa muri uru rwego ndetse bikaba binateganyijwe ko bitarenze muri 2030 hazaba hahanzwe indi mirimo 600.000.
Ibi byose ni mu rwego rwo gushyira mu bikorwa icyerekezo cy’igihugu 2050 kigamije guteza imbere ubukungu bw’u Rwanda.
Muri uru rwego ICK News yagerageje kureba imwe mu mirimo 10 ishingiye ku ikoranabuhanga imaze guhangwa mu Rwanda.
Business Process Outsourcing (BPO)– Itanga serivisi zirimo gutanga ubufasha ku bakiriya ndetse n’ubufasha mu bikorwa byo mu biro. Kugeza ibi, BPO imaze guhanga imirimo irenga 3.000, igira uruhare runini mu kuzamura ubukungu bw’igihugu mu ikoranabuhanga.
Digital Agents Network- Bayobora ubukangurambaga bunyuzwa kuri murandasi hifashishijwe imbuga nkoranyambaga zitandukanye na za imeyiri, hagamijwe kumenyekanisha ibicuruzwa na serivisi. Ibi babikora bashimangira cyane ihame ry’uburinganire, kuko mu mubare w’abakozi bakoreshwa, ibihumbi 27,408 ni abagore hanyuma abagabo bakangana n’ibihumbi 46,789.
Digital jobs in corporates – Uruhare rw’ikoranabuhanga mu bigo, higanjemo gutanga ubufasha mu ikoranabuhanga mu by’itumanaho, kwamamaza ibicuruzwa kuri murandasi, no gusesengura amakuru. Ibi birarushaho kwiyongera bityo bikaba bimaze guhanga imirimo igera ku bihumbi 11,279.
Mugisha Geoffrey, inzobere mu kwamamaza hakoreshejwe ikoranabuhanga muri Yo Brand Group avuga uko yakoze ubushakashatsi mu kwamamaza akoresheje ikoranabuhanga.
Ati “Muri kaminuza nahawe gukora ubushakashatsi kuri iyi ngingo. Nagize igitekerezo nyuma yo kubona ibibazo byinshi biterwa n’izamuka ry’ibiciro byo kwamamaza kuri Radiyo na Televiziyo, Igitekerezo cyanjye rero cyari ugukoresha interineti nk’igikoresho gihendutse cyo kwamamaza mu rwego rwo gukemura icyo kibazo cyihenda mu kwamamaza.”
Akomeza avuga ati “Ariko nanone mu ntangiriro, ntibyari byoroshye kubona amafaranga ariko ubu biroroshye kuko isoko ryo kwamamaza ry’imukiye kuri murandasi.”
Digital jobs in public services – Inshingano z’ibigo bya leta zibanda ku gutanga serivisi za leta hifashishijwe ikoranabuhanga no guteza imbere ibikorwaremezo by’ikoranabuhanga ibyo kugeza ubu bikaba byaratumye hahangwa imirimo ibihumbi 4,304 muri uru rwego rwa leta.
Digital media – Kugeza ubu, mu Rwanda habsrurwa ibigo by’itangazamakuru bikorera kuri murandasi 30. Buri gitangazamakuru gikoresha impuzandengo y’abakozi 40, bigatuma habaho imirimo igera ku 1,200, Imiyoboro ya YouTube ikora igera ku1,500, ibyo bigatanga umusanzu mu ikoranabuhanga.
Digital Ambassadors and Supervisors (DAP program) – Aba bantu ni ingenzi cyane mu guteza imbere ubumenyi mu by’ikoranabuhanga no gufasha iterambere ry’ikoranabuhanga mu Rwanda, bifashishije ba ambasaderi 1,379 mu ikoranabuhanga n’abagenzuzi 60 , bose hamwe bagatanga imirimo 1,439 muri rusange.
E- commence jobs – Ubucuruzi bwo kuri murandasi ni urwego rugenda rukura buri munsi kuko rufite ibigo binini, ibito n’ibiciriritse (SMEs) bigira uruhare mu guhanga imirimo. Kuru habarurwa abakozi 393 hirya no hino ku mbuga z’ubucuri zo kuri murandasi ndetse n’abandi 3,487 bacunga izi mbuga z’ubucuruzi.
Alice umuhoza, umuyobozi wa rumwe mu rubuga rucururizaho agira ati “Ubu bucuruzi bworoheje ubuzima ku buryo kugura no kugurisha ibicuruzwa bikorwa kuri interineti ku isi hose. Twe nk’Abanyarwanda, ibi byadufunguriye amahirwe kuko ducuruza n’ibihugu byinshi bishoboka, ibyo rero bikaba bigira uruhare rwose mu kuzamura ubukungu bwacu ndetse n’ubw’igihugu.”
Cyber security – Hamwe n’ibikorwa by’ikoranabuhanga byiyongereye, uruhare mu kurinda umutekano wo kuri murandasi, nko gusesengura amakuru y’umutekano hamwe n’abashinzwe umutekano w’urusobe rwa interineti, bigenda birushaho kuba ingirakamaro.
Protais Habanabakize, umusesenguzi w’umutekano wo kuri murandasi, avuga ko icyatumye yiga ibijyanye n’umutekano mu by’ikoranabuhanga ari uko yakuze areba filime zirimo ibikorwa byinshi by’ubwenge bikamutera imbaraga.
Ati “Ninjiye muri kaminuza ngamije kumenya byinshi ku bijyanye n’umuyoboro wa interineti ndetse n’umutekano wayo.”
Habanabakize akomeza yemeza ko bari gukorera amafaranga kuko umutekano wo kuri murandasi ukenewe na buri kigo cyose.
Digital content creator – Ibi bigizwe ahanini no gukora no gutangaza inyandiko, amafoto cyangwa amashusho ku mbuga za murandasi zitandukanye.
Uwera Judy, avuga ko gukora ibi bintu bisaba ishyaka ryinshi, kwihangana, ikinyabupfura no kwiyizera, gusa ariko akemeza ko byamufunguriye amahirwe menshi.
Ati “Kuri njye hari amafaranga niyishyurira ubwanjye, nk’amafaranga y’ishuri.”
IT support specialist – Abakora muri iki gice batanga ubufsha mu bya tekinike ku bakoresha ibyuma by’ikoranabuhanga.
David Tuyishime, inzobere mu ikoranabuhanga ry’itumanaho avuga ko icyifuzo cye cyo kwinjira muri IT cyari kigamije kwimukira mu mibereho mishya. Ati “Natekerezaga ko nzagera aho nkananirwa ariko ariko nakomeje kwiga. Ikintu cyiza muri aka kazi kugeza ubu ni uruhare ngira mu bigo byinshi aho ntanga ubujyanama nk’inzobere.”
Urwego rw’ikoranabuhanga mu Rwanda ruri gutera imbere, cyane cyane bitwe n’aya mahirwe atandukanye y’akazi adateza imbere imibereho ya muntu gusa ahubwo anagira uruhare mu iterambere ry’ubukungu bw’igihugu muri rusange.
